{"id":14698,"date":"2025-09-23T05:00:50","date_gmt":"2025-09-23T05:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?p=14698"},"modified":"2025-09-23T05:01:18","modified_gmt":"2025-09-23T05:01:18","slug":"belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/","title":{"rendered":"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia"},"content":{"rendered":"<p><b>ppmindonesia.com<\/b><b>.Jakarta <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">&#8211; Setiap kali bumi bergetar, banjir melanda, atau angin puting beliung menerjang, lidah kita kerap tergesa menyebutnya sebagai <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cmurka Tuhan\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">. Sebagian lagi menganggapnya sekadar \u201c<a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/\">bencana alam<\/a>\u201d tanpa makna moral.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Namun, Al-Qur\u2019an justru mengajarkan perspektif yang berbeda: bencana adalah cermin, refleksi dari apa yang telah kita perbuat di muka bumi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Husni Nasution, narasumber kajian Qur\u2019an bil Quran\u00a0 di kanal Syahida, menekankan bahwa Al-Qur\u2019an tidak memposisikan manusia sebagai korban pasif dari fenomena kosmik. Sebaliknya, manusialah aktor yang memantik kerusakan. Allah menegaskan dalam firman-Nya:<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\"><b>\u0638\u064e\u0647\u064e\u0631\u064e \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0633\u064e\u0627\u062f\u064f \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u0631\u0651\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u062d\u0652\u0631\u0650 \u0628\u0650\u0645\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0633\u064e\u0628\u064e\u062a\u0652 \u0623\u064e\u064a\u0652\u062f\u0650\u064a \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0644\u0650\u064a\u064f\u0630\u0650\u064a\u0642\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0628\u064e\u0639\u0652\u0636\u064e \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a \u0639\u064e\u0645\u0650\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0644\u064e\u0639\u064e\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u064a\u064e\u0631\u0652\u062c\u0650\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e<\/b><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cTelah tampak kerusakan di darat dan di laut disebabkan karena perbuatan tangan manusia; Allah menghendaki agar mereka merasakan sebagian dari akibat perbuatan mereka, agar mereka kembali (ke jalan yang benar).\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> (QS. Ar-Rum [30]: 41).<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ayat ini, kata Husni, menegaskan keterhubungan antara moralitas manusia dan ekosistem. Kerusakan hutan, pencemaran laut, eksploitasi sumber daya, atau pembiaran terhadap praktik zalim adalah energi negatif yang lambat laun kembali menghantam manusia. \u201cJika manusia tidak memberi perlawanan terhadap kejahatan, maka alam akan mengambil alih tugas itu. Dan ketika alam \u2018bertindak\u2019, kita menyebutnya bencana,\u201d ujarnya.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Al-Qur\u2019an juga memberikan gambaran alternatif: keberkahan akan turun jika masyarakat mau beriman dan bertakwa. Firman Allah menegaskan:<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\"><b>\u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0652 \u0623\u064e\u0646\u0651\u064e \u0623\u064e\u0647\u0652\u0644\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0631\u064e\u0649\u0670 \u0622\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0648\u064e\u0627\u062a\u0651\u064e\u0642\u064e\u0648\u0652\u0627 \u0644\u064e\u0641\u064e\u062a\u064e\u062d\u0652\u0646\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0644\u064e\u064a\u0652\u0647\u0650\u0645 \u0628\u064e\u0631\u064e\u0643\u064e\u0627\u062a\u064d \u0645\u0651\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0621\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0670\u0643\u0650\u0646 \u0643\u064e\u0630\u0651\u064e\u0628\u064f\u0648\u0627 \u0641\u064e\u0623\u064e\u062e\u064e\u0630\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f\u0645 \u0628\u0650\u0645\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064f\u0648\u0627 \u064a\u064e\u0643\u0652\u0633\u0650\u0628\u064f\u0648\u0646\u064e<\/b><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cDan sekiranya penduduk negeri-negeri beriman dan bertakwa, pasti Kami akan melimpahkan kepada mereka berkah dari langit dan bumi. Tetapi mereka mendustakan (ayat-ayat Kami), maka Kami timpakan kepada mereka akibat perbuatan mereka.\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> (QS. Al-A\u2019raf [7]: 96).<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dalam sejarah Qur\u2019ani, pola ini berulang. Kaum \u2018Ad yang membanggakan kekuatan, kaum Tsamud yang abai pada tanda kebenaran, hingga kaum Madyan yang menormalisasi kecurangan\u2014semuanya berakhir dengan kehancuran. \u201cBencana dalam kisah-kisah itu bukan kebetulan. Ia adalah jawaban alam atas kesombongan manusia,\u201d jelas Husni.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Maka, menyebut bencana sebagai \u201cmurka Tuhan\u201d semata, tanpa refleksi atas dosa kolektif, justru menutupi akar masalah. Padahal Al-Qur\u2019an mengingatkan, Allah tidak pernah menzalimi hamba-Nya. Kitalah yang menzalimi diri sendiri:<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\"><b>\u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f\u0643\u064e \u0628\u0650\u0638\u064e\u0644\u0651\u064e\u0627\u0645\u064d \u0644\u0651\u0650\u0644\u0652\u0639\u064e\u0628\u0650\u064a\u062f\u0650<\/b><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cDan Tuhanmu tidaklah menzalimi hamba-hamba-Nya.\u201d<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\"> (QS. Fussilat [41]: 46).<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Kajian ini akhirnya mengajak kita merenung lebih dalam: apakah kita sudah cukup jujur melihat bencana sebagai peringatan untuk kembali? Atau masih sibuk mencari kambing hitam dengan menyalahkan Tuhan?<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u201cBencana adalah cermin. Jika kita berani menatapnya, kita akan menemukan wajah kita sendiri\u2014wajah masyarakat yang alpa menegakkan keadilan, wajah umat yang lupa menjaga amanah bumi,\u201d tutup Husni dengan nada reflektif. (syahida)<\/span><\/p>\n<pre>*Husni Nasution, alumnus IAIN Sumatera Utara dari Bogor, dikenal sebagai pemikir kebangsaan dan pengkaji Al-Qur\u2019an. Ia dikenal dengan konsep \u2018Nasionalisme Religius\u2019 yang mengintegrasikan nilai-nilai keislaman dan keindonesiaan, serta perhatian besar terhadap solidaritas sosial.<\/pre>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Setiap kali bumi bergetar, banjir melanda,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":14699,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"kia_subtitle":"Penulis; syahida| Editor; asyary","footnotes":""},"categories":[208,1],"tags":[2071,1797,1794,1796],"newstopic":[],"class_list":["post-14698","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-berita","category-hikmah","tag-alam","tag-bencana","tag-bencana-alam","tag-kerusakan-alam"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia - ppmindonesia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia - ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Setiap kali bumi bergetar, banjir melanda,...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-23T05:00:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-23T05:01:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1472\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"832\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redaksi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redaksi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redaksi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c\"},\"headline\":\"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia\",\"datePublished\":\"2025-09-23T05:00:50+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-23T05:01:18+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/\"},\"wordCount\":374,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/alam-1-1.jpg\",\"keywords\":[\"alam\",\"bencana\",\"bencana alam\",\"kerusakan alam\"],\"articleSection\":[\"Berita\",\"Hikmah\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/\",\"name\":\"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia - ppmindonesia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/alam-1-1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-23T05:00:50+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-23T05:01:18+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/alam-1-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/alam-1-1.jpg\",\"width\":1472,\"height\":832},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/09\\\/23\\\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"name\":\"ppm\",\"description\":\"The Center for People Participation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\",\"name\":\"ppm\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"width\":572,\"height\":141,\"caption\":\"ppm\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c\",\"name\":\"Redaksi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redaksi\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/ppmindonesia.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/author\\\/redaksi\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia - ppmindonesia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia - ppmindonesia","og_description":"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Setiap kali bumi bergetar, banjir melanda,...","og_url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/","og_site_name":"ppmindonesia","article_published_time":"2025-09-23T05:00:50+00:00","article_modified_time":"2025-09-23T05:01:18+00:00","og_image":[{"width":1472,"height":832,"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redaksi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Redaksi","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/"},"author":{"name":"Redaksi","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c"},"headline":"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia","datePublished":"2025-09-23T05:00:50+00:00","dateModified":"2025-09-23T05:01:18+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/"},"wordCount":374,"publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg","keywords":["alam","bencana","bencana alam","kerusakan alam"],"articleSection":["Berita","Hikmah"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/","name":"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia - ppmindonesia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg","datePublished":"2025-09-23T05:00:50+00:00","dateModified":"2025-09-23T05:01:18+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/#primaryimage","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg","width":1472,"height":832},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/09\/23\/belajar-dari-alam-bencana-sebagai-cermin-perilaku-manusia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ppmindonesia.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Belajar dari Alam: Bencana Sebagai Cermin Perilaku Manusia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","name":"ppm","description":"The Center for People Participation","publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization","name":"ppm","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","width":572,"height":141,"caption":"ppm"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c","name":"Redaksi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redaksi"},"sameAs":["http:\/\/ppmindonesia.com"],"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"}]}},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-200x113.jpg",200,113,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaksi","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Setiap kali bumi bergetar, banjir melanda,...","rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"landscape":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"portraits":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1.jpg",1472,832,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/alam-1-1-200x113.jpg",200,113,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Redaksi","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/berita\/\" rel=\"category tag\">Berita<\/a> <a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/hikmah\/\" rel=\"category tag\">Hikmah<\/a>","rttpg_excerpt":"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Setiap kali bumi bergetar, banjir melanda,...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14698"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14701,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14698\/revisions\/14701"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14698"},{"taxonomy":"newstopic","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/newstopic?post=14698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}