{"id":15335,"date":"2025-11-03T09:49:38","date_gmt":"2025-11-03T09:49:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?p=15335"},"modified":"2025-11-03T09:51:13","modified_gmt":"2025-11-03T09:51:13","slug":"menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/","title":{"rendered":"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\">Pegunungan yang hijau dan sejuk sering kita bayangkan sebagai simbol kesegaran air alami. Namun di balik kejernihan air minum dalam kemasan (AMDK) yang kita konsumsi, tersimpan persoalan besar: eksploitasi berlebihan terhadap akuifer pegunungan yang perlahan menguras alam dan kehidupan masyarakat di sekitarnya.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p><strong>ppmindonesia.com.Jakarta<\/strong> &#8211; <a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/\">Air pegunungan<\/a> yang jernih dan sejuk sejatinya berasal dari sistem akuifer\u2014lapisan batuan berpori yang menyimpan air bersih hasil proses alami selama bertahun-tahun.<br \/>\nProfesor <strong>Lambok M. Hutasoit<\/strong>, pakar hidrogeologi dari ITB, menjelaskan bahwa air tersebut bukan sekadar air permukaan yang mengalir di antara bebatuan.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cSumber air pegunungan itu berada dalam sistem akuifer yang dihasilkan dari proses alami di pegunungan, yaitu hujan yang meresap ke dalam tanah, lalu mengalir ke sumber air dan diambil dari akuifer bawah tanah di pegunungan,\u201d jelasnya.<\/p><\/blockquote>\n<p>Proses resapan panjang itu membuat air alami tersaring sempurna dan terisi mineral penting. Namun ketika volume pengambilan air melebihi daya pulih akuifer, keseimbangan ekosistem pun terganggu.<\/p>\n<p>Air tanah menjadi semakin dalam, sumber mata air mengecil, dan warga di sekitar pegunungan mulai merasakan dampaknya\u2014sumur kering dan sawah retak di musim kemarau.<\/p>\n<p><strong>Dari Gunung ke Galon: Siapa yang Menguasai Air?<\/strong><\/p>\n<p>Profesor <strong>Heru Hendrayana<\/strong> dari Universitas Gadjah Mada menegaskan, banyak pabrik AMDK di Indonesia\u2014termasuk yang berlokasi di kawasan pegunungan seperti Subang\u2014memang mengambil air dari sistem akuifer pegunungan yang sama.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cSumber airnya memang berasal dari sistem hidrogeologi pegunungan. Itu dibuktikan lewat penelitian isotop yang menunjukkan kesamaan \u2018DNA air\u2019 dengan air hujan yang tersimpan di dalam akuifer,\u201d ujar Heru.<\/p><\/blockquote>\n<p>Teknologi isotop memastikan keaslian air pegunungan, tetapi juga membuka perdebatan: sejauh mana industri swasta berhak mengelola sumber daya alam strategis yang semestinya \u201cdikuasai oleh negara dan dipergunakan sebesar-besarnya untuk kemakmuran rakyat\u201d, sebagaimana amanat <strong>Pasal 33 Ayat (3) UUD 1945<\/strong>?<\/p>\n<p><strong>Ketika Air Lebih Mahal dari BBM<\/strong><\/p>\n<p>Bagi masyarakat, ironi ini nyata. <strong>Alif Purnama<\/strong>, Wakil Sekretaris Jenderal PPM Nasional, menyoroti kenyataan bahwa harga satu liter air minum dalam kemasan bisa lebih mahal dari satu liter bahan bakar minyak.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cAir adalah kebutuhan dasar manusia, tapi rakyat justru harus membayar mahal untuk minum air dari tanahnya sendiri,\u201d ujarnya.<br \/>\n\u201cBumi, air, dan kekayaan alam dikuasai oleh negara, tapi kini dikendalikan oleh perusahaan swasta, bahkan asing. Ini bentuk pengingkaran terhadap amanat konstitusi.\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>Ia juga menyoroti praktik eksploitasi ribuan ton air setiap hari yang berpotensi menimbulkan kerusakan ekologis di kawasan pegunungan, meski perusahaan kerap berkilah dengan program CSR dan reboisasi.<\/p>\n<p><strong>Krisis Ekologi yang Tak Terlihat<\/strong><\/p>\n<p>Penarikan air dalam volume besar dari lapisan akuifer bukan hanya persoalan ekonomi, tapi juga ekologis.<br \/>\nPenurunan muka air tanah bisa menyebabkan retakan tanah, penurunan muka tanah (subsidence), bahkan hilangnya habitat alami di sekitar sumber air. Dalam jangka panjang, kondisi ini mempercepat krisis air bersih dan memperburuk ketahanan lingkungan.<\/p>\n<p>Masyarakat lokal yang sebelumnya mengandalkan mata air alami kini harus bergantung pada air pipa dan tangki bantuan. Sementara keuntungan dari eksploitasi sumber air justru mengalir ke perusahaan besar.<\/p>\n<p><strong>Menagih Peran Negara<\/strong><\/p>\n<p>Pemerintah sejatinya memiliki kewajiban untuk melindungi dan mengelola sumber daya air demi kepentingan publik. Namun, kebijakan yang terlalu longgar terhadap industri AMDK justru menimbulkan ketimpangan akses.<\/p>\n<p>\u201cNegara seharusnya menjadi pelayan rakyat, bukan pelayan perusahaan,\u201d tegas Alif Purnama.<br \/>\n\u201cPengelolaan air seharusnya dilakukan oleh badan negara atau koperasi rakyat, bukan dikuasai segelintir korporasi yang menjual kembali air dengan harga tinggi.\u201d<\/p>\n<p><strong>Dari Krisis ke Kesadaran<\/strong><\/p>\n<p>Air adalah hak dasar manusia. Ia tidak hanya komoditas ekonomi, tetapi juga bagian dari ekosistem kehidupan.<br \/>\nMemulihkan keseimbangan antara kebutuhan industri dan keberlanjutan lingkungan menjadi tantangan besar yang menuntut keberpihakan pemerintah terhadap rakyat dan alam.<\/p>\n<p>Karena di ujung setiap tetes air yang kita minum, tersimpan tanggung jawab moral\u2014bahwa air bukan untuk dijual semata, melainkan untuk dijaga bersama. (acank)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Pegunungan yang hijau dan sejuk sering kita&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"kia_subtitle":"Penulis ; acank | Editor ; asyary |","footnotes":""},"categories":[208,36],"tags":[2372,2373,2374,2369],"newstopic":[],"class_list":["post-15335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-berita","category-nasional","tag-air-mineral","tag-air-minum","tag-air-minum-dalam-kemasan","tag-air-penguningan"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan - ppmindonesia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan - ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&nbsp; Pegunungan yang hijau dan sejuk sering kita...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-03T09:49:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-03T09:51:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1376\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"mhasan.asyary\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"mhasan.asyary\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"mhasan.asyary\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e54da8eca5be5ea990b6bd33fa658543\"},\"headline\":\"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan\",\"datePublished\":\"2025-11-03T09:49:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-03T09:51:13+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/\"},\"wordCount\":598,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/sumber-air-pengunungan.jpg\",\"keywords\":[\"air mineral\",\"air minum\",\"air minum dalam kemasan\",\"air penguningan\"],\"articleSection\":[\"Berita\",\"Nasional\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/\",\"name\":\"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan - ppmindonesia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/sumber-air-pengunungan.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-03T09:49:38+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-03T09:51:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/sumber-air-pengunungan.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/sumber-air-pengunungan.jpg\",\"width\":1376,\"height\":768,\"caption\":\"Sumber air pegunungan itu berada dalam sistem akuifer yang dihasilkan dari proses alami di pegunungan, yaitu hujan yang meresap ke dalam tanah,(ilustrasi)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/03\\\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"name\":\"ppm\",\"description\":\"The Center for People Participation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\",\"name\":\"ppm\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"width\":572,\"height\":141,\"caption\":\"ppm\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e54da8eca5be5ea990b6bd33fa658543\",\"name\":\"mhasan.asyary\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0389c1edf55aab2f356c49aa6465351cd20c1564fe28a76d98276767f4e127b6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0389c1edf55aab2f356c49aa6465351cd20c1564fe28a76d98276767f4e127b6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/0389c1edf55aab2f356c49aa6465351cd20c1564fe28a76d98276767f4e127b6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"mhasan.asyary\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/author\\\/mhasan-asyary\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan - ppmindonesia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan - ppmindonesia","og_description":"&nbsp; Pegunungan yang hijau dan sejuk sering kita...","og_url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/","og_site_name":"ppmindonesia","article_published_time":"2025-11-03T09:49:38+00:00","article_modified_time":"2025-11-03T09:51:13+00:00","og_image":[{"width":1376,"height":768,"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"mhasan.asyary","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"mhasan.asyary","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/"},"author":{"name":"mhasan.asyary","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/e54da8eca5be5ea990b6bd33fa658543"},"headline":"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan","datePublished":"2025-11-03T09:49:38+00:00","dateModified":"2025-11-03T09:51:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/"},"wordCount":598,"publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg","keywords":["air mineral","air minum","air minum dalam kemasan","air penguningan"],"articleSection":["Berita","Nasional"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/","name":"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan - ppmindonesia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg","datePublished":"2025-11-03T09:49:38+00:00","dateModified":"2025-11-03T09:51:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/#primaryimage","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg","width":1376,"height":768,"caption":"Sumber air pegunungan itu berada dalam sistem akuifer yang dihasilkan dari proses alami di pegunungan, yaitu hujan yang meresap ke dalam tanah,(ilustrasi)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/03\/menguras-akuifer-menguras-alam-dampak-tersembunyi-eksploitasi-air-pegunungan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ppmindonesia.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Menguras Akuifer, Menguras Alam: Dampak Tersembunyi Eksploitasi Air Pegunungan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","name":"ppm","description":"The Center for People Participation","publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization","name":"ppm","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","width":572,"height":141,"caption":"ppm"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/e54da8eca5be5ea990b6bd33fa658543","name":"mhasan.asyary","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0389c1edf55aab2f356c49aa6465351cd20c1564fe28a76d98276767f4e127b6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0389c1edf55aab2f356c49aa6465351cd20c1564fe28a76d98276767f4e127b6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/0389c1edf55aab2f356c49aa6465351cd20c1564fe28a76d98276767f4e127b6?s=96&d=mm&r=g","caption":"mhasan.asyary"},"sameAs":["https:\/\/ppmindonesia.com"],"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/mhasan-asyary\/"}]}},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-200x112.jpg",200,112,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"mhasan.asyary","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/mhasan-asyary\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"&nbsp; Pegunungan yang hijau dan sejuk sering kita...","rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"landscape":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"portraits":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan.jpg",1376,768,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/sumber-air-pengunungan-200x112.jpg",200,112,true]},"rttpg_author":{"display_name":"mhasan.asyary","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/mhasan-asyary\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/berita\/\" rel=\"category tag\">Berita<\/a> <a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/nasional\/\" rel=\"category tag\">Nasional<\/a>","rttpg_excerpt":"&nbsp; Pegunungan yang hijau dan sejuk sering kita...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15335"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15339,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15335\/revisions\/15339"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15335"},{"taxonomy":"newstopic","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/newstopic?post=15335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}