{"id":15659,"date":"2025-11-19T09:50:17","date_gmt":"2025-11-19T09:50:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?p=15659"},"modified":"2025-11-19T09:52:00","modified_gmt":"2025-11-19T09:52:00","slug":"apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/","title":{"rendered":"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>ppmindonesia.com.Jakarta &#8211;<\/strong> Dalam beberapa dekade terakhir, sebagian umat justru mencurigai aktivitas berpikir sebagai ancaman terhadap iman. Bertanya dianggap membangkang, mengkritik dianggap sesat, dan menggunakan akal dicap sebagai upaya menyaingi para otoritas agama.<\/p>\n<p>Padahal, Al-Qur\u2019an justru menjadikan <a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/\">akal<\/a> (al-\u2018aql) sebagai pilar keimanan. Seruan \u201c\u0623\u064e\u0641\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0639\u0652\u0642\u0650\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u2013 apakah kalian tidak menggunakan akal?\u201d berulang puluhan kali, menjadi tanda bahwa iman tanpa berpikir adalah kontradiksi.<\/p>\n<p>Artikel ini memetakan bagaimana Al-Qur\u2019an menegakkan akal sebagai instrumen wajib dalam beragama\u2014bukan musuh agama.<\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#Akal_sebagai_Syarat_Iman_Seruan_Quran_yang_Berulang\" >Akal sebagai Syarat Iman: Seruan Quran yang Berulang<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#Ketika_Berpikir_Menjadi_Ibadah\" >Ketika Berpikir Menjadi Ibadah<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#Mengapa_Agama_Takut_pada_Akal_Kritik_Al-Quran_terhadap_Doktrin_Tunanalar\" >Mengapa Agama Takut pada Akal? Kritik Al-Qur\u2019an terhadap Doktrin Tunanalar<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#Al-Quran_Gunakan_Akal_untuk_Membantah_Otoritarianisme_Agama\" >Al-Qur\u2019an: Gunakan Akal untuk Membantah Otoritarianisme Agama<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#Berpikir_Sunnatullah_dalam_Dirimu_Sendiri\" >Berpikir: Sunnatullah dalam Dirimu Sendiri<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#Jadi_Apakah_Berpikir_Itu_Haram\" >Jadi, Apakah Berpikir Itu Haram?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Akal_sebagai_Syarat_Iman_Seruan_Quran_yang_Berulang\"><\/span><strong>Akal sebagai Syarat Iman: Seruan Quran yang Berulang<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Seruan <em>\u201cAfala ta\u2018qilun\u201d<\/em> menjadi salah satu retorika paling kuat dalam Al-Qur\u2019an\u2014ditujukan kepada mereka yang beragama tetapi <strong>enggan menggunakan nalar<\/strong>.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0648\u064e\u064a\u064e\u062c\u0652\u0639\u064e\u0644\u064f \u0627\u0644\u0631\u0650\u0651\u062c\u0652\u0633\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u0644\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0639\u0652\u0642\u0650\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><br \/>\n<em>\u201c\u2026Dan Allah menjadikan kehinaan itu menimpa orang-orang yang tidak menggunakan akal.\u201d <\/em>QS Yunus 100<\/p><\/blockquote>\n<p>Ayat ini tidak sedang memuji kepasrahan buta. Justru, ia menghubungkan kerusakan moral dengan<strong> keengganan berpikir.<\/strong><\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ketika_Berpikir_Menjadi_Ibadah\"><\/span><strong>Ketika Berpikir Menjadi Ibadah<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Dalam pendekatan Syahida (Quran bil Quran), ayat-ayat tentang akal dibaca secara integral, bukan parsial. Maka tampak jelas: <strong>berpikir adalah bagian dari ibadah<\/strong>.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0648\u064e\u0642\u064e\u0627\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0644\u064e\u0648\u0652 \u0643\u064f\u0646\u0651\u064e\u0627 \u0646\u064e\u0633\u0652\u0645\u064e\u0639\u064f \u0623\u064e\u0648\u0652 \u0646\u064e\u0639\u0652\u0642\u0650\u0644\u064f<\/strong><br \/>\n<em>\u201cDan mereka berkata: \u2018Seandainya dulu kami mau mendengar atau <\/em>menggunakan akal,<em> niscaya kami tidak menjadi penghuni neraka.\u2019\u201d QS Al-Mulk 10<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Ini adalah ayat yang sangat keras:<br \/>\n\u27a1 <em>Tidak menggunakan akal = salah satu sebab manusia masuk neraka.<\/em><\/p>\n<p>Dengan demikian, berpikir justru wajib, bukan haram.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mengapa_Agama_Takut_pada_Akal_Kritik_Al-Quran_terhadap_Doktrin_Tunanalar\"><\/span><strong>Mengapa Agama Takut pada Akal? Kritik Al-Qur\u2019an terhadap Doktrin Tunanalar<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Al-Qur\u2019an mencatat sebuah fenomena: agama sering dimanipulasi oleh otoritas untuk mematikan nalar.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0627 \u0648\u064e\u062c\u064e\u062f\u0652\u0646\u064e\u0627 \u0622\u0628\u064e\u0627\u0621\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649\u0670 \u0623\u064f\u0645\u0651\u064e\u0629\u064d<\/strong><br \/>\n<em>\u201cCukuplah bagi kami apa yang kami dapati dari leluhur kami.\u201d QS Al-Baqarah 170<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Ini adalah kritik keras terhadap komunitas yang beragama atas dasar warisan, bukan pemahaman.<\/p>\n<p>Al-Qur\u2019an tidak menyuruh taqlid.<br \/>\nIa justru mencela orang yang tidak berani berpikir di luar tradisi.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Al-Quran_Gunakan_Akal_untuk_Membantah_Otoritarianisme_Agama\"><\/span><strong>Al-Qur\u2019an: Gunakan Akal untuk Membantah Otoritarianisme Agama<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Di banyak tempat, Al-Qur\u2019an menunjukkan bahwa penindasan intelektual adalah bentuk kesombongan agama.<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u064a\u064e\u0633\u0652\u062a\u064e\u0645\u0650\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0648\u0652\u0644\u064e \u0641\u064e\u064a\u064e\u062a\u0651\u064e\u0628\u0650\u0639\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u062d\u0652\u0633\u064e\u0646\u064e\u0647\u064f<\/strong><br \/>\n<em>\u201c(Yaitu) orang-orang yang mendengarkan setiap pendapat, lalu mengikuti yang terbaik di antaranya.\u201d QS Az-Zumar 18<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Ayat ini <strong>melegitimasi kebebasan berpikir<\/strong>, membandingkan, menimbang, dan memilih.<br \/>\nBerarti:<br \/>\n\u27a1 Umat wajib menguji pendapat ulama, bukan menelannya bulat-bulat.<br \/>\nTidak ada konsep \u201charam berpikir\u201d. Yang haram adalah <strong>menutup pintu berpikir<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Mengapa Quran Menuntut Manusia Berpikir?<\/strong><\/p>\n<p>Al-Qur\u2019an mengaitkan proses berpikir dengan tiga hal:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">a. Pencarian kebenaran (QS Ali Imran 190\u2013191)<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u064a\u064e\u062a\u064e\u0641\u064e\u0643\u0651\u064e\u0631\u064f\u0648\u0646\u064e \u0641\u0650\u064a \u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u0650 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650<\/strong><br \/>\n<em>\u201cMereka <strong>berpikir<\/strong> tentang penciptaan langit dan bumi.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">b. Menghindari manipulasi agama (QS Al-Ankabut 43)<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0639\u0652\u0642\u0650\u0644\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0627\u0644\u0650\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><br \/>\n<em>\u201cTidaklah ayat-ayat itu dipahami kecuali oleh orang yang berilmu.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">c. Mencapai ketakwaan (QS Al-Baqarah 179)<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0644\u064e\u0639\u064e\u0644\u0651\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062a\u064e\u0639\u0652\u0642\u0650\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><br \/>\n<em>\u201c\u2026agar kamu menggunakan akal.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Akal bukan sekadar alat intelektual. Ia adalah instrumen spiritual.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Berpikir_Sunnatullah_dalam_Dirimu_Sendiri\"><\/span><strong>Berpikir: Sunnatullah dalam Dirimu Sendiri<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Selain \u201cayat Qur\u2019aniyah\u201d, Al-Qur\u2019an memerintahkan membaca \u201cayat nafsiyah\u201d \u2013 tanda-tanda dalam diri manusia:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0648\u064e\u0641\u0650\u064a \u0623\u064e\u0646\u0641\u064f\u0633\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u06da \u0623\u064e\u0641\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064f\u0628\u0652\u0635\u0650\u0631\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><br \/>\n<em>\u201cDan pada dirimu sendiri, tidakkah kamu perhatikan?\u201d QS Adz-Dzariyat 21<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Allah tidak menghendaki umat yang pasif. Allah menghendaki manusia yang sadar, kritis, dan berani mencari kebenaran.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jadi_Apakah_Berpikir_Itu_Haram\"><\/span><strong>Jadi, Apakah Berpikir Itu Haram?<\/strong><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Jawaban Qurannya sangat tegas: Tidak. Yang haram adalah berhenti berpikir. Karena:<\/p>\n<ul>\n<li>Akal adalah amanah (QS Al-Isra\u2019 36)<\/li>\n<li>Akal adalah syarat iman (QS Al-Mulk 10)<\/li>\n<li>Akal adalah pembeda manusia dan hewan (QS Al-Furqan 44)<\/li>\n<li>Akal adalah jalan menuju takwa (QS Al-Baqarah 179)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Maka menutup pintu berpikir adalah <strong>anti-Quran<\/strong>, sekaligus <strong>anti-Tuhan<\/strong>, karena Allah selalu menyeru:<\/p>\n<blockquote><p>\u0623\u064e\u0641\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0639\u0652\u0642\u0650\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u2013 Tidakkah kalian berpikir?<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Dalam beberapa dekade terakhir, sebagian umat&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":15662,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"kia_subtitle":"Kajian Syahida \u2013 Qur\u2019an bil Qur\u2019an| Editor; asyary","footnotes":""},"categories":[208,1],"tags":[1483,1485,1818],"newstopic":[],"class_list":["post-15659","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-berita","category-hikmah","tag-akal","tag-berfikir","tag-syahida"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d - ppmindonesia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d - ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Dalam beberapa dekade terakhir, sebagian umat...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-11-19T09:50:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-19T09:52:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1376\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redaksi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redaksi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redaksi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c\"},\"headline\":\"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d\",\"datePublished\":\"2025-11-19T09:50:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-19T09:52:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/\"},\"wordCount\":502,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/berfikir.jpg\",\"keywords\":[\"akal\",\"berfikir\",\"syahida\"],\"articleSection\":[\"Berita\",\"Hikmah\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/\",\"name\":\"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d - ppmindonesia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/berfikir.jpg\",\"datePublished\":\"2025-11-19T09:50:17+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-19T09:52:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/berfikir.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/berfikir.jpg\",\"width\":1376,\"height\":768},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2025\\\/11\\\/19\\\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"name\":\"ppm\",\"description\":\"The Center for People Participation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\",\"name\":\"ppm\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"width\":572,\"height\":141,\"caption\":\"ppm\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c\",\"name\":\"Redaksi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redaksi\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/ppmindonesia.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/author\\\/redaksi\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d - ppmindonesia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d - ppmindonesia","og_description":"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Dalam beberapa dekade terakhir, sebagian umat...","og_url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/","og_site_name":"ppmindonesia","article_published_time":"2025-11-19T09:50:17+00:00","article_modified_time":"2025-11-19T09:52:00+00:00","og_image":[{"width":1376,"height":768,"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redaksi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Redaksi","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/"},"author":{"name":"Redaksi","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c"},"headline":"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d","datePublished":"2025-11-19T09:50:17+00:00","dateModified":"2025-11-19T09:52:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/"},"wordCount":502,"publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg","keywords":["akal","berfikir","syahida"],"articleSection":["Berita","Hikmah"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/","name":"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d - ppmindonesia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg","datePublished":"2025-11-19T09:50:17+00:00","dateModified":"2025-11-19T09:52:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#primaryimage","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg","width":1376,"height":768},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2025\/11\/19\/apakah-berpikir-itu-haram-tafsir-atas-seruan-afala-taqilun\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ppmindonesia.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Apakah Berpikir Itu Haram? Tafsir atas Seruan \u201cAfala Ta\u2018qilun\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","name":"ppm","description":"The Center for People Participation","publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization","name":"ppm","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","width":572,"height":141,"caption":"ppm"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c","name":"Redaksi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redaksi"},"sameAs":["http:\/\/ppmindonesia.com"],"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"}]}},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-200x112.jpg",200,112,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaksi","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Dalam beberapa dekade terakhir, sebagian umat...","rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"landscape":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"portraits":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir.jpg",1376,768,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/berfikir-200x112.jpg",200,112,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Redaksi","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/berita\/\" rel=\"category tag\">Berita<\/a> <a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/hikmah\/\" rel=\"category tag\">Hikmah<\/a>","rttpg_excerpt":"ppmindonesia.com.Jakarta &#8211; Dalam beberapa dekade terakhir, sebagian umat...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15659"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15663,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15659\/revisions\/15663"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15662"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15659"},{"taxonomy":"newstopic","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/newstopic?post=15659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}