{"id":17104,"date":"2026-03-05T06:17:37","date_gmt":"2026-03-05T06:17:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?p=17104"},"modified":"2026-03-05T06:18:22","modified_gmt":"2026-03-05T06:18:22","slug":"shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/","title":{"rendered":"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Jakarta|PPMIndonesia.com<\/strong>&#8211; Bagi umat Islam, <a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/\">shalat Jumat<\/a> merupakan salah satu praktik ibadah yang paling dikenal. Setiap pekan kaum Muslim berkumpul di masjid, mendengarkan khutbah, lalu melaksanakan shalat berjamaah. Tradisi ini telah berlangsung selama berabad-abad di seluruh dunia Islam.<\/p>\n<p>Namun dalam kajian Al-Qur\u2019an, muncul pertanyaan yang menarik untuk ditelaah secara ilmiah: <strong>Apakah shalat Jumat sebagai ritual mingguan secara rinci diperintahkan oleh Al-Qur\u2019an, ataukah Al-Qur\u2019an hanya memberikan prinsip dasar tentang perhimpunan dan pengingat kepada Allah?<\/strong><\/p>\n<p>Untuk menjawabnya, tulisan ini menggunakan pendekatan <strong>Qur\u2019an bil Qur\u2019an<\/strong>, yakni menafsirkan Al-Qur\u2019an dengan ayat-ayat Al-Qur\u2019an lainnya, serta pendekatan <strong>syahida<\/strong>, yaitu menyaksikan penggunaan kata dan konsep secara menyeluruh dalam teks Al-Qur\u2019an.<\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_82_2 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<p class=\"ez-toc-title\" style=\"cursor:inherit\">Table of Contents<\/p>\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#Seruan_pada_Hari_Jumat\" >Seruan pada Hari Jumat<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#Makna_Kata_%E2%80%9CJumu%E2%80%98ah%E2%80%9D_dalam_Al-Quran\" >Makna Kata \u201cJumu\u2018ah\u201d dalam Al-Qur\u2019an<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#Shalat_dalam_Perspektif_Al-Quran\" >Shalat dalam Perspektif Al-Qur\u2019an<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#Spirit_Kolektif_dalam_Ibadah\" >Spirit Kolektif dalam Ibadah<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#Setelah_Ibadah_Kembali_ke_Kehidupan\" >Setelah Ibadah: Kembali ke Kehidupan<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#Wahyu_dan_Tradisi\" >Wahyu dan Tradisi<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#Penutup\" >Penutup<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Seruan_pada_Hari_Jumat\"><\/span>Seruan pada Hari Jumat<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Satu-satunya ayat yang secara eksplisit menyebut <strong>hari Jumat<\/strong> terdapat dalam Surah Al-Jumu\u2018ah ayat 9:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u064a\u064e\u0627 \u0623\u064e\u064a\u0651\u064f\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u0622\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0646\u064f\u0648\u062f\u0650\u064a\u064e \u0644\u0650\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u064e\u0627\u0629\u0650 \u0645\u0650\u0646 \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0652\u062c\u064f\u0645\u064f\u0639\u064e\u0629\u0650 \u0641\u064e\u0627\u0633\u0652\u0639\u064e\u0648\u0652\u0627 \u0625\u0650\u0644\u064e\u0649\u0670 \u0630\u0650\u0643\u0652\u0631\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0630\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0628\u064e\u064a\u0652\u0639\u064e \u06da \u0630\u064e\u0670\u0644\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u064c \u0644\u0651\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0625\u0650\u0646 \u0643\u064f\u0646\u062a\u064f\u0645\u0652 \u062a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cWahai orang-orang yang beriman! Apabila diseru untuk melaksanakan shalat pada hari Jumat, maka bersegeralah kamu kepada mengingat Allah dan tinggalkanlah jual beli. Yang demikian itu lebih baik bagimu jika kamu mengetahui.\u201d<\/em><br \/>\n(QS Al-Jumu\u2018ah: 9)<\/p>\n<p>Ayat ini memuat tiga unsur utama:<\/p>\n<ol>\n<li>Adanya seruan untuk shalat<\/li>\n<li>Perintah bersegera menuju dzikrullah<\/li>\n<li>Larangan sementara melakukan aktivitas ekonomi<\/li>\n<\/ol>\n<p>Namun ayat ini tidak menjelaskan secara rinci bentuk khutbah, jumlah rakaat, ataupun tata cara pelaksanaan shalat tersebut.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Makna_Kata_%E2%80%9CJumu%E2%80%98ah%E2%80%9D_dalam_Al-Quran\"><\/span>Makna Kata \u201cJumu\u2018ah\u201d dalam Al-Qur\u2019an<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Pendekatan <em>syahida<\/em> mengajak kita menelusuri akar kata <strong>\u062c \u0645 \u0639 (jama\u2018a)<\/strong> yang berarti <em>mengumpulkan atau menghimpun<\/em>.<\/p>\n<p>Makna ini muncul dalam berbagai ayat Al-Qur\u2019an.<\/p>\n<p>Allah berfirman:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0631\u064e\u0628\u0651\u064e\u0646\u064e\u0627 \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0643\u064e \u062c\u064e\u0627\u0645\u0650\u0639\u064f \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0644\u0650\u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064d \u0644\u064e\u0627 \u0631\u064e\u064a\u0652\u0628\u064e \u0641\u0650\u064a\u0647\u0650<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cYa Tuhan kami, Engkau pasti akan mengumpulkan manusia pada suatu hari yang tidak ada keraguan padanya.\u201d<\/em><br \/>\n(QS Ali \u2018Imran: 9)<\/p>\n<p>Ayat lain menyebutkan:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0630\u064e\u0670\u0644\u0650\u0643\u064e \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u062c\u064e\u0645\u0652\u0639\u0650 \u0644\u064e\u0627 \u0631\u064e\u064a\u0652\u0628\u064e \u0641\u0650\u064a\u0647\u0650<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cItulah hari perhimpunan yang tidak ada keraguan padanya.\u201d<\/em><br \/>\n(QS Hud: 103)<\/p>\n<p>Dari sisi bahasa, <strong>al-jumu\u2018ah<\/strong> berakar dari konsep <strong>perhimpunan<\/strong>. Dengan demikian, ayat tersebut dapat dipahami sebagai seruan untuk <strong>berkumpul dalam mengingat Allah<\/strong>.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Shalat_dalam_Perspektif_Al-Quran\"><\/span>Shalat dalam Perspektif Al-Qur\u2019an<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Jika seluruh ayat tentang shalat ditelusuri, Al-Qur\u2019an lebih banyak menekankan <strong>ritme ibadah harian<\/strong>.<\/p>\n<p>Allah berfirman:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0623\u064e\u0642\u0650\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u064e\u0627\u0629\u064e \u0644\u0650\u062f\u064f\u0644\u064f\u0648\u0643\u0650 \u0627\u0644\u0634\u0651\u064e\u0645\u0652\u0633\u0650 \u0625\u0650\u0644\u064e\u0649\u0670 \u063a\u064e\u0633\u064e\u0642\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u064a\u0652\u0644\u0650 \u0648\u064e\u0642\u064f\u0631\u0652\u0622\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cDirikanlah shalat dari tergelincirnya matahari sampai gelapnya malam dan (dirikan pula) shalat fajar.\u201d<\/em><br \/>\n(QS Al-Isra: 78)<\/p>\n<p>Dan juga:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0648\u064e\u0623\u064e\u0642\u0650\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u064e\u0627\u0629\u064e \u0637\u064e\u0631\u064e\u0641\u064e\u064a\u0650 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0647\u064e\u0627\u0631\u0650 \u0648\u064e\u0632\u064f\u0644\u064e\u0641\u064b\u0627 \u0645\u0651\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u064a\u0652\u0644\u0650<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cDirikanlah shalat pada kedua ujung siang dan pada bagian awal malam.\u201d<\/em><br \/>\n(QS Hud: 114)<\/p>\n<p>Ayat-ayat tersebut menunjukkan bahwa <strong>shalat merupakan ibadah yang berulang dalam ritme harian<\/strong>, bukan semata-mata mingguan.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Spirit_Kolektif_dalam_Ibadah\"><\/span>Spirit Kolektif dalam Ibadah<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Walaupun Al-Qur\u2019an tidak merinci tata cara shalat Jumat, ia menegaskan pentingnya <strong>kebersamaan dan kesatuan umat<\/strong>.<\/p>\n<p>Allah berfirman:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0648\u064e\u0627\u0639\u0652\u062a\u064e\u0635\u0650\u0645\u064f\u0648\u0627 \u0628\u0650\u062d\u064e\u0628\u0652\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u062c\u064e\u0645\u0650\u064a\u0639\u064b\u0627 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0641\u064e\u0631\u0651\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cBerpeganglah kamu semuanya kepada tali Allah dan janganlah kamu bercerai-berai.\u201d<\/em><br \/>\n(QS Ali \u2018Imran: 103)<\/p>\n<p>Ayat ini menekankan dimensi kolektif kehidupan beriman. Perhimpunan dalam ibadah dapat dipahami sebagai sarana memperkuat solidaritas spiritual umat.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Setelah_Ibadah_Kembali_ke_Kehidupan\"><\/span>Setelah Ibadah: Kembali ke Kehidupan<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Menariknya, ayat berikutnya dalam Surah Al-Jumu\u2018ah memberi arahan setelah shalat selesai:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0641\u064e\u0625\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0642\u064f\u0636\u0650\u064a\u064e\u062a\u0650 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u064e\u0627\u0629\u064f \u0641\u064e\u0627\u0646\u062a\u064e\u0634\u0650\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0628\u0652\u062a\u064e\u063a\u064f\u0648\u0627 \u0645\u0650\u0646 \u0641\u064e\u0636\u0652\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cApabila shalat telah dilaksanakan, maka bertebaranlah kamu di bumi dan carilah karunia Allah.\u201d<\/em><br \/>\n(QS Al-Jumu\u2018ah: 10)<\/p>\n<p>Ayat ini menunjukkan keseimbangan antara <strong>ibadah spiritual dan aktivitas kehidupan<\/strong>.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wahyu_dan_Tradisi\"><\/span>Wahyu dan Tradisi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Melalui pendekatan <strong>Qur\u2019an bil Qur\u2019an<\/strong>, dapat dicatat beberapa hal:<\/p>\n<ol>\n<li>Hari Jumat disebut satu kali dalam Al-Qur\u2019an.<\/li>\n<li>Ayatnya menekankan <strong>perhimpunan dan dzikrullah<\/strong>.<\/li>\n<li>Al-Qur\u2019an tidak merinci teknis ritual mingguan tersebut.<\/li>\n<li>Struktur utama ibadah shalat dalam Al-Qur\u2019an bersifat <strong>harian<\/strong>.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Dalam sejarah Islam, praktik shalat Jumat berkembang melalui <strong>tradisi kenabian dan praktik komunitas Muslim awal<\/strong>, yang kemudian menjadi bagian penting dari kehidupan umat Islam.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Penutup\"><\/span>Penutup<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Al-Qur\u2019an mengajak manusia untuk terus mentadabburi wahyu.<\/p>\n<p>Allah berfirman:<\/p>\n<blockquote><p><strong>\u0623\u064e\u0641\u064e\u0644\u064e\u0627 \u064a\u064e\u062a\u064e\u062f\u064e\u0628\u0651\u064e\u0631\u064f\u0648\u0646\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u064f\u0631\u0652\u0622\u0646\u064e<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><em>\u201cMaka tidakkah mereka mentadabburi Al-Qur\u2019an?\u201d<\/em><br \/>\n(QS An-Nisa: 82)<\/p>\n<p>Kajian terhadap ayat-ayat tentang Jumat membuka ruang refleksi bahwa Al-Qur\u2019an menekankan <strong>perhimpunan iman, dzikrullah, dan keseimbangan kehidupan<\/strong>.<\/p>\n<p>Dari sanalah tradisi ibadah berkembang dalam perjalanan sejarah umat, membentuk praktik keagamaan yang memperkuat identitas dan persatuan kaum Muslim. (syahida)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jakarta|PPMIndonesia.com&#8211; Bagi umat Islam, shalat Jumat merupakan salah&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":17105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"kia_subtitle":"Kajian Syahida-Quran bil Quran| Editor: asyary","footnotes":""},"categories":[208,1],"tags":[2798,2795,2881],"newstopic":[],"class_list":["post-17104","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-berita","category-hikmah","tag-jumat","tag-jumuah","tag-shalat-jumat"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi? - ppmindonesia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi? - ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jakarta|PPMIndonesia.com&#8211; Bagi umat Islam, shalat Jumat merupakan salah...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ppmindonesia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-05T06:17:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-05T06:18:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1344\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redaksi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redaksi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redaksi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c\"},\"headline\":\"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi?\",\"datePublished\":\"2026-03-05T06:17:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-05T06:18:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/\"},\"wordCount\":579,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/shalat-jumat.jpg\",\"keywords\":[\"jumat\",\"jumuah\",\"shalat jumat\"],\"articleSection\":[\"Berita\",\"Hikmah\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/\",\"name\":\"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi? - ppmindonesia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/shalat-jumat.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-05T06:17:37+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-05T06:18:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/shalat-jumat.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/shalat-jumat.jpg\",\"width\":1344,\"height\":768,\"caption\":\"Ilustrasi kegiatan ibadah shalat jumat (doc.leonardi)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/2026\\\/03\\\/05\\\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"name\":\"ppm\",\"description\":\"The Center for People Participation\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#organization\",\"name\":\"ppm\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/05\\\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png\",\"width\":572,\"height\":141,\"caption\":\"ppm\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c\",\"name\":\"Redaksi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redaksi\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/ppmindonesia.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/ppmindonesia.com\\\/index.php\\\/author\\\/redaksi\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi? - ppmindonesia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi? - ppmindonesia","og_description":"Jakarta|PPMIndonesia.com&#8211; Bagi umat Islam, shalat Jumat merupakan salah...","og_url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/","og_site_name":"ppmindonesia","article_published_time":"2026-03-05T06:17:37+00:00","article_modified_time":"2026-03-05T06:18:22+00:00","og_image":[{"width":1344,"height":768,"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redaksi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Redaksi","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/"},"author":{"name":"Redaksi","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c"},"headline":"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi?","datePublished":"2026-03-05T06:17:37+00:00","dateModified":"2026-03-05T06:18:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/"},"wordCount":579,"publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg","keywords":["jumat","jumuah","shalat jumat"],"articleSection":["Berita","Hikmah"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/","name":"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi? - ppmindonesia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg","datePublished":"2026-03-05T06:17:37+00:00","dateModified":"2026-03-05T06:18:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#primaryimage","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg","width":1344,"height":768,"caption":"Ilustrasi kegiatan ibadah shalat jumat (doc.leonardi)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/2026\/03\/05\/shalat-jumat-perintah-wahyu-atau-konstruksi-tradisi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ppmindonesia.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Shalat Jumat: Perintah Wahyu atau Konstruksi Tradisi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#website","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","name":"ppm","description":"The Center for People Participation","publisher":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ppmindonesia.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#organization","name":"ppm","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","contentUrl":"https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/cropped-Hiring___2_-removebg-preview.png","width":572,"height":141,"caption":"ppm"},"image":{"@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ppmindonesia.com\/#\/schema\/person\/d111b654829f14d51fe25661c2bcb08c","name":"Redaksi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/51a7d9925fce8500665e7cbe6ef4490beafdd31309526c2f30d6556cbb89ce6e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redaksi"},"sameAs":["http:\/\/ppmindonesia.com"],"url":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"}]}},"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-200x114.jpg",200,114,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Redaksi","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Jakarta|PPMIndonesia.com&#8211; Bagi umat Islam, shalat Jumat merupakan salah...","rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"landscape":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"portraits":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-80x80.jpg",80,80,true],"medium":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-180x130.jpg",180,130,true],"medium_large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-350x220.jpg",350,220,true],"large":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-700x400.jpg",680,389,true],"1536x1536":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"2048x2048":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat.jpg",1344,768,false],"depicter-thumbnail":["https:\/\/ppmindonesia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/shalat-jumat-200x114.jpg",200,114,true]},"rttpg_author":{"display_name":"Redaksi","author_link":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/author\/redaksi\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/berita\/\" rel=\"category tag\">Berita<\/a> <a href=\"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/category\/hikmah\/\" rel=\"category tag\">Hikmah<\/a>","rttpg_excerpt":"Jakarta|PPMIndonesia.com&#8211; Bagi umat Islam, shalat Jumat merupakan salah...","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17104"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17107,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17104\/revisions\/17107"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17104"},{"taxonomy":"newstopic","embeddable":true,"href":"https:\/\/ppmindonesia.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/newstopic?post=17104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}